13 kwietnia 2026 roku wchodzą w życie istotne zmiany w zasadach korzystania ze zwolnień lekarskich (L4), które – choć dotyczą przede wszystkim systemu ubezpieczeń społecznych – mają bezpośrednie przełożenie na sektor finansowy, w tym branżę pożyczkową. Nowe regulacje zmieniają sposób interpretacji aktywności podczas choroby, doprecyzowują przesłanki utraty zasiłku chorobowego oraz wzmacniają narzędzia kontrolne Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). W praktyce oznacza to większą przewidywalność dochodów klientów, ale też nowe wyzwania w ocenie ich zdolności kredytowej.

 

Z punktu widzenia instytucji pożyczkowych i firm fintechowych kluczowe znaczenie ma stabilność dochodów klientów. Zasiłek chorobowy stanowi często jedyne źródło utrzymania w okresie niezdolności do pracy. Dlatego każda zmiana w zasadach jego przyznawania, utraty czy kontroli wpływa bezpośrednio na poziom ryzyka kredytowego.

Nowe zasady L4 – większa przewidywalność dochodów

Najważniejszą zmianą w przepisach jest ograniczenie sytuacji, w których ubezpieczony traci prawo do zasiłku chorobowego. Od 13 kwietnia 2026 roku świadczenie to zostanie odebrane wyłącznie w dwóch przypadkach: gdy osoba przebywająca na zwolnieniu wykonuje pracę zarobkową lub podejmuje aktywność niezgodną z celem zwolnienia. 

Dla rynku pożyczkowego oznacza to znaczące ograniczenie ryzyka nagłej utraty dochodu przez klienta. Wcześniej interpretacje przepisów były niejednoznaczne, a nawet drobne aktywności mogły skutkować odebraniem świadczenia. Obecnie ustawodawca wyraźnie wskazuje, że kluczowe znaczenie ma realny wpływ danej aktywności na proces leczenia.

W praktyce oznacza to większą stabilność dochodową klientów przebywających na L4, co może pozytywnie wpłynąć na ich zdolność do terminowej spłaty zobowiązań finansowych.

Definicja pracy zarobkowej – ważna zmiana dla analizy ryzyka

Nowelizacja wprowadza również jasną definicję pracy zarobkowej. Jest nią każda działalność o charakterze zarobkowym, niezależnie od formy prawnej – z wyjątkiem tzw. czynności incydentalnych. 

Dla instytucji finansowych to istotna informacja, ponieważ pozwala lepiej ocenić, czy klient przebywający na zwolnieniu może generować dodatkowe dochody. Jednocześnie należy pamiętać, że wykonywanie pracy zarobkowej podczas L4 nadal skutkuje utratą prawa do zasiłku za cały okres zwolnienia. 

W kontekście scoringu kredytowego oznacza to konieczność dokładniejszej analizy źródeł dochodu – szczególnie w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą lub pracujących w modelu hybrydowym.

„Czynności incydentalne” – większa elastyczność dla klientów

Jednym z najbardziej przełomowych elementów nowych przepisów jest wprowadzenie pojęcia czynności incydentalnych. Oznaczają one działania podejmowane sporadycznie, w szczególnych okolicznościach, które nie mają charakteru stałej pracy zarobkowej. 

Z perspektywy branży pożyczkowej to zmiana o dużym znaczeniu. Klienci przebywający na L4 mogą podejmować drobne aktywności bez ryzyka utraty świadczenia, co zwiększa ich elastyczność finansową i zmniejsza presję dochodową.

Jednocześnie należy podkreślić, że granica między czynnością incydentalną a pracą zarobkową może być w praktyce trudna do jednoznacznego określenia. To rodzi potencjalne ryzyko interpretacyjne, które instytucje finansowe powinny uwzględniać w swoich modelach oceny ryzyka.

Aktywność zgodna z celem leczenia – koniec restrykcyjnych interpretacji

Nowe przepisy precyzują również, czym jest aktywność niezgodna z celem zwolnienia. Są to wyłącznie takie działania, które realnie utrudniają powrót do zdrowia lub wydłużają proces leczenia. 

W praktyce oznacza to, że codzienne czynności – takie jak zakupy, spacer czy wyjazd – nie będą już automatycznie traktowane jako naruszenie zasad L4. 

Dla sektora finansowego to kolejny element stabilizujący sytuację dochodową klientów. Ograniczenie uznaniowości w interpretacji przepisów zmniejsza ryzyko nagłych decyzji o wstrzymaniu świadczeń.

Wzmocnione kontrole ZUS – większa transparentność, ale też ryzyko

Nowelizacja przepisów znacząco rozszerza uprawnienia kontrolne ZUS. Instytucja ta może m.in. żądać wyjaśnień od ubezpieczonych, pozyskiwać dokumentację medyczną oraz przeprowadzać bardziej szczegółowe kontrole wykorzystania zwolnień. 

Z punktu widzenia branży pożyczkowej oznacza to większą transparentność systemu, ale również potencjalne ryzyko dla klientów, którzy nie przestrzegają zasad. W przypadku wykrycia nieprawidłowości może dojść do utraty zasiłku, co bezpośrednio wpływa na ich zdolność do spłaty zobowiązań.

Dlatego instytucje finansowe powinny uwzględniać w swoich procedurach możliwość nagłej zmiany sytuacji dochodowej klienta wynikającej z decyzji ZUS.

Nowe realia dla scoringu kredytowego

Zmiany w L4 wymuszają również dostosowanie modeli oceny zdolności kredytowej. W szczególności należy zwrócić uwagę na kilka kluczowych aspektów:

• większa stabilność dochodów z zasiłków chorobowych,

• zmniejszenie ryzyka ich utraty z powodów formalnych,

• konieczność uwzględnienia nowych definicji pracy zarobkowej,

• rosnące znaczenie kontroli ZUS jako czynnika ryzyka.

Dla firm pożyczkowych oznacza to potrzebę aktualizacji algorytmów scoringowych oraz procedur weryfikacji klientów.

Wpływ zmian na popyt na finansowanie

Nowe przepisy mogą również wpłynąć na popyt na produkty finansowe. Większa stabilność dochodowa osób przebywających na L4 może ograniczyć zapotrzebowanie na krótkoterminowe pożyczki w sytuacjach nagłej utraty dochodu.

Z drugiej strony, rosnąca elastyczność przepisów może zachęcić część klientów do korzystania z finansowania w trakcie choroby – szczególnie jeśli będą mieli większą pewność co do ciągłości otrzymywania świadczeń.

Perspektywa sektora fintech

Dla firm fintechowych nowe regulacje mogą stanowić impuls do rozwoju bardziej zaawansowanych narzędzi analitycznych. W szczególności istotne będzie:

• monitorowanie zmian w dochodach klientów,

• integracja danych z systemami publicznymi (np. ZUS),

• rozwój modeli predykcyjnych uwzględniających ryzyko zdrowotne.

Zmiany w przepisach mogą również sprzyjać rozwojowi produktów finansowych dedykowanych osobom przebywającym na zwolnieniach lekarskich lub w trakcie rekonwalescencji.

Podsumowanie – co zmienia się dla branży pożyczkowej?

Reforma zasad korzystania ze zwolnień lekarskich od 13 kwietnia 2026 roku to nie tylko zmiana w systemie ubezpieczeń społecznych, ale również istotny sygnał dla rynku finansowego.

Najważniejsze konsekwencje dla branży pożyczkowej to:

• większa przewidywalność dochodów klientów,

• ograniczenie ryzyka utraty zasiłku z powodów formalnych,

• konieczność aktualizacji modeli scoringowych,

• rosnące znaczenie kontroli ZUS jako czynnika ryzyka,

• potencjalne zmiany w popycie na finansowanie.

W dłuższej perspektywie nowe przepisy mogą przyczynić się do zwiększenia stabilności finansowej gospodarstw domowych, co jest korzystne zarówno dla klientów, jak i instytucji finansowych. Jednocześnie wymagają one od firm pożyczkowych większej elastyczności i dostosowania się do zmieniającego się otoczenia regulacyjnego.

Dla sektora finansowego oznacza to jedno: zdrowie klienta i jego sytuacja ubezpieczeniowa stają się jeszcze ważniejszym elementem oceny ryzyka kredytowego niż dotychczas.